Chapter 10: Numerals

	Introduction
<< Chapter 9: Interrogative and Relative Pronouns		Chapter 11: 1st Conjugation Verbs >>

Chapter 10

Numerals

10.1 Numerals and case governance

The numeral адзін, one, is used just like an adjective, following the same rules. It declines to match the case and gender of the noun it describes. See Chapter 5 for more details. The numerals два, two, тры, three, and чатыры, four, as well as абодва, both, all decline to agree with the case of the noun that they govern. Два and абодва also decline to match the gender of their corresponding nouns. Like adjectives, the accusative animate forms of these numerals coincide with the genitive forms for masculine objects.

У мяне застаецца адна ручка.	I have one pen left.
У нас два новыя сталы.	We have two new tables.
Я прыехаў з дзвюма гарматамі.	I arrived with two cannons.
Ён тры дні не паднімаўся з гнілой саломы.	For three days, he did not get up off of the moldy hay.
Ён узяўся абедзвюма рукамі за вугал.	He grabbed the corner with both hands.

When the numerals два, тры, чатыры, and абодва are used as either the subject or the inanimate direct object of a clause, the nouns that they govern take a special form. For feminine nouns, this form is identical to the genitive singular. For masculine and neuter nouns, it is formed by appending either ы or і to the root, depending on whether the root has a palatized or non-palatized ending and on other spelling rules. Any modifying adjectives are declined for the nominitive plural.

У селяніна ёсць два кані.	The villager has two horses.
Дзве дзяўчыны прыйшлі.	Two young ladies came.
Вось гэтыя тры акны.	Look at these three windows.
Чатыры чалавекі стаяць там.	Four people are standing over there.
Абодва сыны служаць у арміі.	Both sons are serving in the army.
Абедзве даты вельмі прыблізныя.	Both dates are very close.

10.2 The number one

The number адзін, one, declines as follows.

	Masc.	Neut.	Fem.	Pl.
Nom.	адзін	адно	адна	адны
Acc.	адзін (-аго)	адно	адну	адны (-ых)
Gen.	аднаго	аднаго	адной	адных
Dat.	аднаму	аднаму	адной	адным
Instr.	адным	адным	адной	данымі
Prep.	аб адным	аб адным	аб адной	аб адных

The plural form адны is used with nouns that have no singular form, as well as with certain idiomatic constructions.

Там былі адны хлопцы.	There were only boys there.
Ён там быў толькі адны суткі.	He was here for only twenty-four hours.

The word адзін is also used in certain constructions to mean each other.

Мы разумеем адзін аднаго.	We understand each other.
Падморгвалі адзін аднаму зайздросным калючым вокам.	They winked at each other with prickly envious eyes.

10.3 The number two and the word both

The number два, two, declines as follows.

	Masc.	Neut.	Fem.
Nom.	два	два	дзве
Acc.	два (двух)	два	дзве
Gen.	двух	двух	дзвюх
Dat.	двум	двум	дзвюм
Instr.	двума	двума	дзвюма
Prep.	аб двух	аб двух	аб дзвюх

The word абодва, both, declines as follows.

	Masc.	Neut.	Fem.
Nom.	абодва	абодва	абедзве
Acc.	абодва (абодвух)	абодва	абедзве (абедзвюх)
Gen.	абодвух	абодвух	абедзвюх
Dat.	абодвум	абодвум	абедзвюм
Instr.	абодвума	абодвума	абедзюма
Prep.	аб абодвух	аб абодвух	аб абедзвюх

10.4 Three and four

The numbers тры, three, and чатыры, four, decline as follows.

Nom.	тры	чатыры
Acc.	тры (трох)	чатыры (чатырох)
Gen.	трох	чатырох
Dat.	тром	чатыром
Instr.	трыма	чатырма
Prep.	аб тром	аб чатырох

10.5 Five and up

These numbers all decline like сувязь, as shown in Section 2.9, including сем, seven, and восем, eight, even though they do not end in a ь.

пяць	five	чатырнаццаць	fourteen
шэсць	six	пятнаццаць	fifteen
сем	seven	шаснаццаць	sixteen
восем	eight	семнаццаць	seventeen
дзевяць	nine	васемнаццаць	eighteen
дзесяць	ten	дзевятнаццаць	nineteen
адзінаццаць	eleven	дваццаць	twenty
дванаццаць	twelve	трыццаць	thirty
трынаццаць	thirteen

10.6 Forty, ninety, and one hundred

The words сорак, forty, дзевяноста, ninety, and сто, one hundred, decline as follows.

Nom.	сорак	дзевяноста	сто
Acc.	сорак	дзевяноста	ста
Gen.	сарака	дзевяноста	ста
Dat.	сарака	дзевяноста	ста
Instr.	сарака	дзевяноста	ста
Prep.	аб сарака	аб дзевяноста	аб ста

10.7 Fifty, sixty, seventy, and eighty

These numbers decline like пяцьдзесят, fifty. These words have two roots, both of which decline. Because of this, although the main accent falls on the final syllable, there is a quieter accent on the end of the first root.

	fifty	sixty	seventy	eighty
Nom.	пяцьдзесят	шэсцьдзесят	семдзесят	восемдзесят
Acc.	пяцьдзесят	шэсцьдзесят	семдзесят	восемдзесят
Gen.	пяцідзесяці	шасцідзесяці	сямідзесяці	васьмідзесяці
Dat.	пяцідзесяці	шасцідзесяці	сямідзесяці	васьмідзесяці
Instr.	пяццюдзесяццю	шасцідзесяццю	сямідзесяццю	васьмідзесяццю
Prep.	аб пяцідзесяці	аб шасцідзесяці	аб сямідзесяці	аб васьмідзесяці

10.8 Two hundred and beyond

These numbers also have two roots, which both decline. The number дзвесце, two hundred, has only one accent. The numbers трыста, three hundred, чатырыста, four hundred, and пяцьсот, five hundred, have only one accent in the nominative and accusative cases, but two accents in the rest of the cases. The numbers шэсцьсот, six hundred, семсот, seven hundred, восемсот, eight hundred, and дзевяцьсот, nine hundred, have two accents throughout all their forms.

Nom.	дзвесце	трыста	чатырыста	пяцьсот
Acc.	дзвесце	трыста	чатырыста	пяцьсот
Gen.	дзвюхсот	трохсот	чатырохсот	пяцісот
Dat.	дзвюмстам	тромстам	чатыромстам	пяцістам
Instr.	дзвюмастамі	трымастамі	чатырмастамі	пяцістамі
Prep.	аб дзвюхстах	аб трохстах	аб чатырохстах	аб пяцістах

Nom.	шэсцьсот	семсот	восемсот	дзевяцьсот
Acc.	шэсцьсот	семсот	восемсот	дзевяцьсот
Gen.	шасцісот	сямісот	васмісот	дзевяцісот
Dat.	шасцістам	сямістам	васмістам	дзевяцістам
Instr.	шасцюстамі	сямюстамі	васмюстамі	дзевяццюстамі
Prep.	аб шасцістах	аб сямістах	аб васмістах	аб дзевяцістах

10.9 Collective numerals

These numbers are used with nouns that do not have a singular form, and in certain cases with animate nouns. The collective numerals have adjectival endings for the oblique cases. When a collective numeral is in the nominative or accusative case, the noun that it governs takes the genitive plural case. For oblique cases, the noun takes the same case as the numeral. As always, the accusative animate form is the same as the genitive.

Nom.	двое	трое	чацвёра	пяцёра
Acc.	двое	трое	чацвёра	пяцёра
Gen.	дваіх	траіх	чацвярых	пяцярых
Dat.	дваім	траім	чацвярым	пяцярым
Instr.	дваімі	траімі	чацвярымі	пяцярымі
Prep.	аб дваіх	аб траіх	аб чацвярых	аб пяцярых

Nom.	шасцёра	сямёра
Acc.	шасцёра	сямёра
Gen.	шасцярых	семярых
Dat.	шасцярым	семярым
Instr.	шасцярымі	семярымі
Prep.	аб шасцярых	аб семярых

The words двое, трое, and чацвёра can be used with nouns that only have a plural form.

У нас двое саней.	We have two sleds.
Загадана ўзяць ежы на трое сутак.	It was ordered that enough food be taken for three days.

These numerals can also be used to denote a number of people. They are especially used with men, workers, children, and words that decline like the neuter nouns of Section 2.6.

У яго трое дзяцей.	He has three children.
Чацвёра манахаў-дамініканаў неслі вялізны чорны крыж.	For Dominican monks carried a large black cross.
Сем прыйшлі, а пяцёра з іх спазніліся.	Seven came, but five of them were late.

There is along with these words the word абое, which means both.

Сцяпан моўчкі пазіраў на абаіх.	Stsyapan silently glanced at both of them.
Аблапіў дзяўчыну і абое паваліліся ў мяккую канюшыну.	He hugged the girl and both fell into the soft clover.

10.10 Ordinal numerals

These adjectives are used as ordinal numbers.

першы	first	пятнаццаты	fifteenth
другі	second	шаснаццаты	sixteenth
трэці	third	семнаццаты	seventeenth
чацвёрты	fourth	васемнаццаты	eighteenth
пяты	fifth	дзевятнаццаты	nineteenth
шосты	sixth	дваццаты	twentieth
сёмы	seventh	трыццаты	thirtieth
восьмы	eighth	саракавы	fortieth
дзевяты	ninth	пяцідзесяты	fiftieth
дзесяты	tenth	шасцідзесяты	sixtieth
адзінаццаты	eleventh	сямідзесяты	seventieth
дванаццаты	twelfth	васьмідзесяты	eightieth
трынаццаты	thirtieth	дзевяносты	ninetieth
чатырнаццаты	fourteenth	соты	hundredth

<< Chapter 9: Interrogative and Relative Pronouns		Chapter 11: 1st Conjugation Verbs >>
	Introduction

Copyright (c) 2004 Christian Cardell Marchant.
      Permission is granted to copy, distribute and/or modify this document
      under the terms of the GNU Free Documentation License, Version 1.2
      or any later version published by the Free Software Foundation;
      with no Invariant Sections, no Front-Cover Texts, and no Back-Cover
   Texts. A copy of the license is included in the section entitled "GNU
      Free Documentation License".